 Szafarzami sakramentu małżeństwa są sami małżonkowie. Kapłan jest tylko
świadkiem urzędowym zawarcia sakramentu. Zawarcie małżeństwa polega na
tym, że mężczyzna i kobieta składają sobie przysięgę wzajemnej, wiernej
i dozgonnej miłości. Nowożeńcy wypowiadają następujące słowa: Ja, N.,
biorę ciebie. N., za żonę (męża) i ślubuję ci miłość, wierność i
uczciwość małżeńską oraz że cię nie opuszczę aż do śmierci. Tak mi
dopomóż, Panie Boże Wszechmogący, w Trójcy Jedyny i Wszyscy Święci. Po
złożeniu sobie przysięgi miłości przez nowożeńców, kapłan oświadcza:
«Co Bóg złączył, człowiek niech nie rozdziela».
Przyczyny nieważności małżeństwa
Kościół katolicki uznaje, iż ważnym związkiem chrześcijan może być tylko związek sakramentalny. Według nauki katolickiej małżeństwo jest nierozerwalne, to znaczy rozwiązuje je wyłącznie śmierć jednego z małżonków. Jednakże sporny był w prawie kanonicznym moment, od którego małżeństwo staje się nierozwiązywalne. Ostatecznie, co najmniej od czasów Benedykta XIV (połowa XVIII w.) przyjmuje się, iż momentem tym jest podjęcie - jak to określa kodeks prawa kanonicznego - aktu małżeńskiego. Jeśli jednak nie zostały spełnione wszystkie warunki ważności małżeństwa, przed sądem biskupim może zostać stwierdzona jego nieważność. Przyczyny nieważności można podzielić na 3 grupy:
- przeszkody - pewne okoliczności (mające charakter obiektywny), które wykluczają ważność
- wady zgody małżeńskiej - sytuacje, gdy wola na zawarcie związku jest ograniczona
- braki w formie zawierania związku
Przeszkody małżeńskie
Obecne prawo kanoniczne wylicza 12 przeszkód małżeńskich:
- zbyt niski wiek w momencie zawierania związku;
- trwała, przynajmniej względna (z określonym partnerem) niezdolność dokonania stosunku małżeńskiego (impotencja), istniejąca w momencie zawierania związku;
- związanie węzłem poprzedniego małżeństwa;
- różnica religii (przeszkoda podlega dyspensie); nie zachodzi, gdy różnica dotyczy innego wyznania chrześcijańskiego;
- przyjęcie przez mężczyznę święceń;
- złożenie przynajmniej przez jedną z osób ślubów zakonnych;
- uprowadzenie lub pozbawienie wolności dla zawarcia małżeństwa (chyba że później śluby zostaną w sposób wolny potwierdzone);
- spowodowanie śmierci uprzedniego małżonka swojego lub partnera w celu zawarcia nowego małżeństwa;
- bliskie pokrewieństwo - związek zawsze nieważny w linii prostej; w linii bocznej nieważne od drugiego do czwartego stopnia (dla trzeciego i czwartego stopnia możliwa dyspensa);
- pokrewieństwo prawne czyli adopcja - nieważność w linii prostej lub w linii bocznej drugiego stopnia;
- powinowactwo w linii prostej;
- pozostawanie z bliskim krewnym (pierwszy stopień linii prostej) drugiej strony w nieważnym małżeństwie lub trwałym i publicznym konkubinacie.
|
